Poniżej przedstawiam zasady czytania i wymowy samogłosek. Wpis ten pomoże Ci nauczyć się poprawnie czytać i wymawiać niemieckie wyrazy. Fonetyka to obszerny dział językoznawstwa, obejmujący wiele zagadnień. Materiał został opracowany w sposób uproszczony, by ułatwić Ci naukę. Dołączono liczne krótkie nagrania z prawidłową wymową.

Samogłoski z przegłosem (Umlauty)

W języku niemieckim występują trzy samogłoski z przegłosem: ä, ö, ü.

Przegłos to zmiana brzmienia samogłoski.

Samogłoskę ä wymawiamy jak e.

Samogłoskę ö wymawiamy z zaokrąglonymi ustami.

Samogłoskę ü wymawiamy z zaokrąglonymi ustami.

Niemieckie Umlauty mogą być długie lub krótkie.

Krótko wymawiamy te głoski w wyrazach, takich jak: können, möglich, Glück. Długo wymawia się je natomiast w: schön, böse, Büro, Bücher. Zwróć na to uwagę, słuchając nagrań.

Zagadnienie długich i krótkich samogłosek omówiono poniżej.

A-Umlaut

(das) Mädchen (dziewczynka)

spät (późno)

(die) Dächer (dachy)

ändern (zmieniać)

 (die) Ärzte (lekarze)

wählen (wybierać)

U-Umlaut

(die) Bücher (książki)

(das) Glück (szczęście)

lügen (kłamać)

(das) Büro (biuro)

(die) Tür (drzwi)

(der) Führer (przywódca)

O-Umlaut

schön (piękny)

böse (zły)

können (móc, potrafić)

möglich (możliwy)

(der) Löwe (lew)

Görlitz

Długie i krótkie samogłoski

W języku niemieckim występują długie i krótkie samogłoski. Ucząc się wymowy, należy zwrócić na to uwagę, ponieważ długość samogłoski może zmieniać znaczenie wyrazu. Przykładowo a w wyrazie „Stadt” oznaczającym miasto wymawiamy krótko, natomiast długo w słowie „Staat” oznaczającym państwo.

Długie samogłoski:

– są zapisywane podwójnie, np. der Staat (państwo), die Waage (waga),

– „nieme h” wydłuża samogłoskę, np. gehen, sehen, wohnen,

– występują w sylabach otwartych, np. so, ja, da.

– występują też w innych wyrazach, takich jak: der Weg (droga), gut (dobrze).

Krótkie samogłoski:

– trwają krócej niż długie,

– występują po nich podwojone spółgłoski, np. kommen (iść), das Wetter (pogoda), wollen (chcieć),

– występują przed grupą spółgłosek, np. das Kind (dziecko), finden (znaleźć).

Uwaga: Umlauty także mogą być długie lub krótkie. Zostały przedstawione powyżej jako osobna grupa.

Krótkie A

(die) Stadt (miasto)

(der) Mann (mężczyzna)

(die) Tanne (jodła)

fallen (spadać)

(das) Wasser (woda)

(die) Klasse (klasa)

Długie A

(der) Staat (państwo)

(das) Haar (włosy)

(das) Paar (para)

(die) Waage (waga)

kahl (łysy)

wahr (prawda)

Krótkie O

kommen (iść, pochodzić)

doch (przecież)

wollen (chcieć)

toll (wspaniały)

(die) Sonne (słońce)

(der) Gott (Bóg)

Długie O

(das) Brot (chleb)

rot (czerwony)

groß (duży)

wohnen (mieszkać)

(die) Oma (babcia)

(die) Rose (róża)

Krótkie E

wenn (jeśli)

denn (denn)

(das) Wetter (pogoda)

(das) Bett (łóżko)

hell (jasny)

(die) Welt (świat)

Długie E

gehen (iść)

sehen (patrzeć)

wen (kogo)

den (tego)

(der) See (jezioro)

(der) Tee (herbata)

Krótkie I

(die) Bitte (prośba)

(das) Kind (dziecko)

mit (z)

finden (znaleźć)

(der) Tisch (stół)

sitzen (siedzieć)

Długie I

(die) Liebe (miłość)

(die) Biene (pszczoła)

dir (tobie)

mir (mnie)

ihm (jemu)

sieben (siedem)

Dyftongi

Dyftongi (dwugłoski) w języku niemieckim to połączenia dwóch samogłosek w jednej sylabie, które wymawia się jako jeden płynny dźwięk.

W języku niemieckim wyróżniamy 3 podstawowe dyftongi:

ei / ai → [aj]

au → [au]

eu / äu → [oj]

EI / AI [AJ]

mein (mój)

(die) Zeit (czas)

(der) Mai (maj)

klein (mały)

reisen (podróżować)

(der) Kaiser (cesarz)

AU [AU]

(das) Haus (dom)

(die) Maus (mysz)

auch (też)

bauen (budować)

braun (brązowy)

(die) Augen (oczy)

EU / ÄU [OJ]

heute (dziś)

neu (nowy)

(die) Häuser (domy)

(die) Mäuse (myszy)

(das) Kreuz (krzyż)

(das) Gebäude (budynek)