Wymowa niemiecka z przykładami – spółgłoski
Poniżej przedstawiam zasady czytania i wymowy spółgłosek. Celem tego wpisu jest nauka poprawnego czytania i wymawiania niemieckich wyrazów. Fonetyka niemiecka to rozbudowana dziedzina wiedzy. Tutaj materiał został przedstawiony w sposób uproszczony, tak aby ułatwić Ci naukę. Podałam wiele krótkich nagrań zawierających poprawną wymowę. Słuchaj ich i powtarzaj za lektorem. Wymowy najlepiej uczyć się przez powtarzanie.
Wymowa s, z, v w języku niemieckim
s przed samogłoską wymawia się zwykle jako z, np.: sagen [zagen], sehen [sejen], Sache [zache]
s między samogłoskami w środku wyrazu także wymawia się często jako z, np.: Vase [waze]
ss (podwójne s) wymawia się jako pojedyncze s, np. essen [esen], Wasser [waser], Klasse [klase]
ß (scharfes S) wymawia się jako s, np. Straße [sztrase], Fuß [fus], groß [gros]
z wymawia się jako c, np. Zucker [cuker], Zimmer [cimer], Zeit [cajt]
v wymawia się jako f, np. Vater [fater], Vogel [fogel], vier [fijer]
Wyjątki: w wyrazach zapożyczonych z innych języków i międzynarodowe, takie jak Video [wideo], Vulkan [wulkan], Universität [uniwersytet], Vase [waze], literę v wymawia się jako w.
s [z]
sagen (mówić)
sehen (widzieć)
(die) Sache (rzecz)
suchen (szukać)
siegen (zwyciężać)
(das) Salz (sól)
z [c]
(der) Zucker (cukier)
(das) Zimmer (pokój)
(die) Zeit (czas)
(die) Zehe (palec u nogi)
(der) Zug (pociąg)
kurz (krótki)
v [f]
(der) Vater (ojciec)
(der) Vogel (ptak)
vier (cztery)
verstehen (rozumieć)
verlieren (stracić)
(das) Volk (lud)
ß (scharfes s)
(die) Straße (ulica)
(der) Fuß (stopa)
groß (duży)
begrüßen (pozdrowić)
schießen (strzelać)
(die) Soße (sos)
podwójne s
essen (jeść)
müssen (musieć)
(das) Wasser (woda)
(die) Klasse (klasa)
besser (lepiej)
dass (że)
Wymowa sp, st, tz, sch, tsch w języku niemieckim
sp wymawia się jako szp, np. spät [szpet], Sport [szport], Sprache [szprache]
st wymawia się jako szt, np. stehen [sztejen], stark [sztark], Strom [sztrom]
tz wymawia się jako c, np. Katze [kace], Platz [plac], sitzen [zicen]
sch wymawia się jako sz, np. Fisch [fisz], falsch [falsz], Schule [szule]
tsch wymawia się jako cz, np. Deutsch [dojcz], Tschechien [czesien], Kutsche [kucze]
sp [szp]
spät (późno)
(der) Sport (sport)
spielen (grać)
sparen (oszczędzać)
(die) Spinne (pająk)
(die) Sprache (język)
st [szt]
stehen (stać)
stark (silny)
(der) Strom (prąd)
(die) Stimme (głos)
sterben (umrzeć)
(die) Stadt (miasto)
tz [c]
die Katze (kot)
der Platz (plac)
kratzen (drapać)
(der) Witz (dowcip)
(der) Schatz (skarb)
sitzen (siedzieć)
sch [sz]
(der) Fisch (ryba)
(der) Tisch (stół)
falsch (fałsz)
(die) Kirsche (wiśnia)
(die) Schule (szkoła)
schick (szykkowny)
tsch [cz]
Deutsch (niemiecki)
klatschen (plotkować)
(der) Latschen (kapeć)
(das) Tschechien (Czechy)
tschüss (cześć)
(die) Kutsche (kareta)
Wymowa ch / h i końcówka -ig w języku niemieckim
Ich-Laut (miękkie ch)
Występuje najczęściej po samogłoskach e, i, a, ö, ü, dyftongach ei, eu, äu, po spółgłoskach l, n, r oraz w końcówce – chen i -ig. Przykładami są następujące wyrazy, takie jak ich, dich, Bücher, fertig, billig, wichtig, Mädchen.
Wymawia się je miękko, brzmi podobnie do polskiego ś, ale nim nie jest. Przypomina polskie h w wyrazie higiena.
Ach-Laut (twarde ch)
Występuje najczęściej po samogłoskach a, o, u, au. Przykładami są następujące wyrazy: Buch [buh], kochen [kohen], rauchen [rauchen].
Wymawiane h
H jest wymawiane na początku wyrazu. Przykładem są rot, Regen, Radio.
Nieme h
W środku wyrazu i często po samogłosce h nie jest wymawiane, a samogłoska jest wymawiana dłużej. Przykładem są sehen [sejen], gehen [gejen], wohnen [wonen].
Wymowa końcówki -ig
Końcówkę -ig na końcu wyrazu wymawia się miękko, tak jak ich, jest to tzw. Ich-Laut, który został już tutaj omówiony. Przykładowe wyrazy to fertig, billig, wichtig.
Miękkie ch
ich (ja)
dich (ciebie)
(die) Bücher (książki)
(die) Tücher (chustki)
sprechen (mówić)
München (Monachium)
Twarde ch
(das) Buch (książka)
(das) Tuch (chustka)
rauchen (palić papierosy)
brauchen (potrzebować)
suchen (szukać)
kochen (gotować)
Wymawiane h
(der) Hahn (kogut)
haben (mieć)
(das) Heft (zeszyt)
(das) Haus (dom)
(der) Hund (pies)
(der) Held (bohater)
Nieme h
sehen (widzieć)
gehen (iść)
stehen (stać)
wohnen (mieszkać)
fahren (jechać)
(die) Uhr (zegarek)
Końcówka -ig
wichtig (ważny)
fertig (gotowy)
billig (tani)
wenig (mało)
(der) König (król)
vierzig (czterdzieści)
Wymowa r i końcówka -tion w języku niemieckim
Niemieckie r w standardowym niemieckim (Hochdeutsch) to nie samo, co polskie r. Polskie r jest głoską przedniojęzykowo-dziąsłową. Podczas jego wymawiania drży przednia część języka. Język znajduje się w okolicy wałka dziąsłowego. Takie r można spotkać na Południu Niemiec, w Austrii czy Szwajcarii.
W języku standardowym (Hochdeutsch) r jest gardłowe. Wymawia je się delikatniej niż polskie. Przykładem są słowa, takie jak rot, Regen, Radio.
Vokalisiertes R (r wokalizowane)
Na końcu wyrazu r jest wokalizowane i brzmi bardziej jak samogłoska a niż spółgłoska, prawie zanikając. Przykładami są słowa, takie jak: Wasser [wasa], hier [hija], Vater [fata]
Końcówka -tion wymawia się jako -cjon. Przykładami są wyrazy Information [informacjon], Funktion [funkcjon], Reaktion [reakcjon]
r
rot (czerwony)
(der) Regen (deszcz)
(die) Ruhe (spokój)
(der) Raum (pomieszczenie)
recht (prawy)
(das) Radio (radio)
r na końcu wyrazu
(der) Lehrer (nauczyciel)
(der) Fahrer (kierowca)
(das) Wasser (woda)
(der) Vater (ojciec)
hier (tutaj)
aber (ale)
Końcówka -tion
(die) Information (informacja)
(die) Station (przystanek)
(die) Situation (sytuacja)
(die) Reaktion (reakcja)
(die) Funktion (funkcja)
(die) Nation (naród)